+ Yorum Gönder
Türk Dili ve Kullanımı ve Türkçe Dersi Forumunda Sert Sessizlerin Yumuşaması Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Mesport
    Moderators

    Sert Sessizlerin Yumuşaması








    Sert Sessizlerin Yumuşamasi

    Sert sessizle biten kelimelere, sessiz harfle başlayan bir ek eklenmek istendiğinde, şayet ekin ilk harfi yumuşak sessizlerden b, c, d, g ise bu harfler sertleşerek p, ç, t, k şeklinde eklenirler. bu kurala SERT SESSİZLERİN YUMUŞAMASI KURALI denir.
    Genellikle trkçe kelimelerin sonlaında yumuşak sessizlerden b, c, d, g bulunmaz. Bu kurala uymayan bazı kelimeler de vardır. Ancak bu çeşit kelimelere kural dığı kelimeler denir. Buna göre kelime sonunda sözü edilen yumuşak sessizlerin yerine sertleri bulunur.

    kitab - kitap, ağac - ağaç, tad - tat, kabag - kabak

    Bu durumda şayet bir kelimenin sonunda p, ç, t, k harflerinden biri gelmişse ve bu kelimeye sesli harfle başlayan bir ek eklenmek istendiğinde:

    p sert sessizi yumuşar b olur :
    ç sert sessizi yumuşar c olur :
    t sert sessizi yumuşar d olur :
    k sert sessizi yumuşar ğ olur : dolapı değil dolabı.
    ağaçı değil ağacı.
    tatı değil dadı
    kabakı değil kabağı.

    Ancak bu kurala uymayan bazı durumlar vardır:

    Bazı tek heceli kelimelerin sonlarına gelen sert sessizler, sesli harfle başlayan bir ek alsalar bile yumuşamazlar. Aynen yazılırlar. Ben ata binmeyi çok severim. İkinci kata varınca beni bekle.
    p, ç, t, k harfleriyle biten, yabancı dillerden dilimize girmiş birçok kelime sesli harflerle başlayan bir ek aldıklarında değişikliğe uğramazlar. Bu kelimelerin sonundaki sert sessizleryumuşamaz. Cumhuriyeti gençlik koruyacaktır. Türkler esareti kabul etmezler. İnsan, saadeti evinde aramalıdır.
    p, ç, t, k harfleriyle biten özel isimler, sonlarına ünlü ile başlayan bir ek alsalar da bu kelimeler aynen kalır. Mehmet'i öğretmen çağırdı. Recep' in başarısı gurur verici.

    Sert sessiz harflerden "p, ç, t, k, h, s, ş, f" biriyle biten kelimelere "c, d, g" süreksiz yumuşak sessizlerden biriyle başlayan bir ek geldiğinde eklerin başındaki ünlsüzler sertleşir. Bu kurala SERT ÜNSÜZLERİN BENZEŞMESİ KURALI denir.

    c - ç

    kitap + cı __ kitapçı
    sabah + cı __ sabahçı


    d - t

    yarış + dı __ yarıştı
    sokak + da __ sokakta


    g - k

    coş + gun __ coşkun
    piş + gin __ pişgin








  2. IŞILAY
    Devamlı Üye





    Ünsüz yumuşaması (sert sessizlerin yumuşaması)

    Kelime sonlarında bulunan sert süreksiz ünsüzler (p, ç, t, k ) ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında yumuşayarak “b, c, d, g (ğ)” ye dönüşürler. Bu kurala ünsüz yumuşaması denir.

    Örnek :
    kitap-ı→ kitabı
    umut-u→umudu
    bayrak-ı→bayrağı
    yaprak-ı→yaprağı
    ahenk-e →ahenge
    sağlık-ı→sağlığı

    Yukarıdaki örneklerde görüldüğü üzere sert süreksiz ünsüzler ünlü arasında kalarak yumuşamışlardır.

    NOT 2. Özel isimlerle yabancı kökenli bazı kelimeler bu kuralın dışındadır.

    Hürriyet-i→Hürriyeti
    Hukuk-a→Hukuka





+ Yorum Gönder


Hızlı Cevap Hızlı Cevap


: